CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, 2026 yılının ocak-temmuz dönemine ilişkin bütçe gerçekleşmelerini değerlendirdi. Hazine ve Maliye Bakanlığının kurumsal harcamaları, merkezi yönetim bütçe açığı, faiz giderleri ve vergi gelirlerindeki artışa dikkat çeken Kış, iktidarın “mali disiplin” ve “kamuda tasarruf” söylemlerinin bütçe rakamlarıyla örtüşmediğini söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in temmuz ayı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin yaptığı son açıklamada, “Jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkilerine rağmen mali disiplini koruyoruz.” dediğini hatırlatan Kış, Şimşek’in “Gelir politikalarımızda artan etkinlik ve güçlenen harcama disipliniyle sağladığımız mali alanı öncelikli alanlara yönlendirmeye devam edeceğiz.” sözlerine rakamlarla yanıt verdi.

HER 100 LİRANIN 48’İ HAZİNE’DEN GEÇTİ

2026 Yılı Genel Bütçeli İdarelerin Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu’na göre genel bütçeli idarelerin ocak-temmuz dönemindeki toplam harcaması 10 trilyon 289 milyar 317 milyon lira olarak gerçekleşti. Aynı dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığının kurumsal harcaması 4 trilyon 917 milyar 551 milyon liraya ulaştı.

Buna göre, genel bütçeli idareler tarafından harcanan her 100 liranın yaklaşık 48 lirası Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesi üzerinden çıktı.

Bakanlığın 2026 yılı başlangıç ödeneği 8 trilyon 890 milyar 323 milyon lira olurken, bu ödeneğin yüzde 55,3’ü ilk 7 ayda kullanıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığının yalnızca temmuz ayındaki harcaması 866 milyar 377 milyon liraya ulaştı. Haziran ayında 577 milyar 506 milyon lira olan aylık harcama, temmuzda yaklaşık yüzde 50 arttı.

Kış, söz konusu tabloyu şöyle değerlendirdi:

“Mehmet Şimşek ‘Güçlenen harcama disiplini’ diyor ancak başında bulunduğu Bakanlığın harcaması hazirandan temmuza bir ayda yüzde 50 artıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı 7 ayda 4 trilyon 917 milyar lira harcıyor. Genel bütçeden çıkan her 100 liranın yaklaşık 48’i Hazine’den geçiyor. Buna rağmen emekliye, işçiye, çiftçiye ve asgari ücretliye ‘Kaynak yok, sabredin, kemer sıkın.’ deniliyor. Kamuda tasarruf tedbirleri Hazine’nin kapısından içeri girememiştir.”

TOPLANAN HER 100 LİRALIK VERGİNİN 23 LİRASI FAİZE GİTTİ

2026 yılının ilk 7 ayında merkezi yönetim vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,3 artarak 7 trilyon 854 milyar 582 milyon liraya ulaştı. Aynı dönemdeki 1 trilyon 791 milyar liralık faiz gideri dikkate alındığında, vatandaştan toplanan her 100 liralık verginin yaklaşık 23 lirasına karşılık gelen bir kaynak faize harcandı.

Faiz ödemelerinin ilk 7 aylık günlük ortalaması yaklaşık 8,4 milyar liraya, saatlik ortalaması 352 milyon liraya, dakikalık ortalaması ise 5,9 milyon liraya ulaştı.

Kış, bu tabloya ilişkin şunları söyledi:

“Mehmet Şimşek vatandaşa tasarruf çağrısı yaparken bütçeden her gün ortalama 8,4 milyar lira, her dakika yaklaşık 5,9 milyon lira faize gitti. Toplanan her 100 liralık verginin yaklaşık 23 lirası faiz giderlerine karşılık geliyor. Buna rağmen iktidar çiftçinin desteğini, emeklinin aylığını, işçinin ücretini ve vatandaşın sosyal hakkını bütçeye yük olarak görüyor. Faize gelince kaynak var, vatandaşa gelince tasarruf var.”

 “KAMUDA TASARRUF EMEKÇİYE VAR, AYRICALIĞA YOK”

Kamuda Tasarruf Tedbirleri kapsamında kamu personelinin servisinden sosyal tesislere, temsil giderlerinden yatırımlara kadar birçok alanda kısıtlamaya gidildiğini hatırlatan Kış, tasarrufun adil ve şeffaf biçimde uygulanmadığını söyledi.

Kış, şöyle devam etti:

“Kamuda tasarruf denildi; kamu emekçisinin servisine, vatandaşın alacağı hizmete, tamamlanması gereken yatırıma, çiftçinin desteğine ve sosyal harcamalara kısıtlama getirildi. Ancak aynı tasarruf anlayışını faiz ödemelerinde, kamu-özel iş birliği projelerinin garanti yüklerinde, kamudaki ayrıcalıklarda ve israf düzeninde göremiyoruz. Tasarruf genelgesi vatandaşa ve kamu emekçisine işliyor, Hazine’ye ve ayrıcalıklı kesimlere işlemiyor.”

“4,9 TRİLYON LİRANIN NEREYE HARCANDIĞI AÇIKLANMALI”

Hazine ve Maliye Bakanlığının 4 trilyon 917 milyar liralık kurumsal harcamasının tamamının Bakanlığın personel veya idari giderlerinden oluşmadığını; faiz ödemeleri, cari transferler, sosyal güvenlik sistemine aktarılan kaynaklar, borç verme işlemleri ve diğer merkezi yükümlülüklerin de bu bütçede yer aldığını belirten Kış, harcamaların ayrıntılı şekilde açıklanması gerektiğini vurguladı.

Kış, şu soruları yöneltti:

“Yedi ayda Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden harcanan 4 trilyon 917 milyar liranın ne kadarı faiz ödemelerine, ne kadarı cari transferlere, ne kadarı sosyal güvenlik sistemine, ne kadarı kamu şirketlerine, ne kadarı garanti ve borç yükümlülüklerine ayrılmıştır? Temmuz ayında Bakanlığın harcaması neden bir önceki aya göre yüzde 50 artmıştır? ‘Güçlenen harcama disiplini’ denilen dönemde faiz giderleri neden yüzde 43,7 yükselmiştir? Tasarruf tedbirleri hangi harcama kalemlerinde ne kadar tasarruf sağlamıştır? Oluşturulduğu söylenen ‘mali alan’ hangi öncelikli alanlara ve hangi tutarlarda aktarılmıştır?”